By Poreklo, identitet i životni put Josipa Broza decenijama su predmet teorija zavere. Fascinirani njegovom ličnošću i ulogom na globalnoj političkoj sceni, mnogi su tvrdeći da on zapravo nije bio zagorski radnik, već ruski ili poljski špijun, grof, ili čak član slobodnih zidara.
Međutim, zvanični istorijski podaci i arhivski dokumenti jasno svedoče o njegovim ranim revolucionarnim danima, hapšenjima i godinama provedenim iza rešetaka.
Zatvorske godine i poznanstvo koje je promenilo sve
Nakon boravka u Velikom Trojstvu – mestu u kom je doživeo tešku porodičnu tragediju gubitkom dvoje dece – Broz se u proleće 1927. godine preselio u Zagreb i intenzivirao rad na širenju komunističke propagande.
Već u aprilu 1927. godine sud u Ogulinu osudio ga je na sedam meseci robije. Po izlasku iz zatvora, nastavio je sa ilegalnim radom u nameri da ujedini do tada duboko podeljenu Komunističku partiju Jugoslavije (KPJ).
Ključni trenutak dogodio se u leto 1928. godine:
Hapšenje: Tito je potpisao letke kojima su radnici pozivani na demonstracije u junu 1928. godine.
Presuda: Policija ga je uhapsila 4. avgusta 1928, a sud ga je osudio na pet godina zatvora u čuvenom „Bombaškom procesu“.
Lepoglava: Kaznu je počeo da izdržava 1929. godine u zatvoru u Lepoglavi, gde mu se uskoro pridružio i istaknuti komunista Moša Pijade.
Zatvor u Lepoglavi postao je svojevrski „komunistički univerzitet“. Broz i Pijade su dane provodili kujući planove za organizovanje partijskih ćelija. U slobodno vreme, Moša Pijade – inače talentovani slikar – nacrtao je i poznati portret Josipa Broza iz zatvorskih dana.
Početkom 1931. godine Broz je iznenada premešten u zatvor u Mariboru, koji je u to vreme važio za najstroži i najozloglašeniji u Kraljevini Jugoslaviji.
josip-broz-tito-in-prison-1928.jpg
Kako je nastao nadimak Tito?
Nakon što je izdržao petogodišnju kaznu, umesto puštanja na potpunu slobodu, vlasti su ga ponovo zatvorile na još tri i po meseca u Ogulinu. Tek krajem marta 1934. godine pušten je iz zatvora, ali uz strogu naredbu da se mora zadržavati isključivo u rodnom Kumrovcu i da ne sme napuštati to mesto.
Zatočeništvo u rodnom selu trajalo je kratko – posle samo mesec dana, Brozu je „pukao film“. Odlučio je da prekrši zabranu, pobegne u ilegalu i potpuno promeni identitet.
Kako bi zavarao trag policiji i nastavio sa radom u ilegalnoj partiji, počeo je da koristi različita tajna imena (konspirativna imena). Među mnogim pseudonimima koje je koristio u tom periodu, najčešće se ustalilo ime Tito, pod kojim uđe u istoriju kao vođa partizanskog pokreta i kasniji doživotni predsednik Jugoslavije.
