By U javnosti se ponovo aktuelizovalo pitanje boravka srpskog državnog vrha i bivših funkcionera u elitnim rezidencijalnim objektima na Dedinju. Riječ je o luksuznim državnim vilama koje se održavaju i financiraju iz budžeta, iako su propisi koji regulišu njihovo korištenje često prilagođavani političkim potrebama.
1. Tomislav Nikolić i slučaj „Nacionalnog vijeća“
Bivši predsjednik Srbije Tomislav Nikolić drži svojevrsni rekord u dužini boravka u državnoj rezidenciji nakon prestanka funkcije. Njegov predsjednički mandat završio je još sredinom 2017. godine, ali on i dalje koristi vilu u Užičkoj ulici (broj 23).
Kako je produžen boravak: Umjesto da se iseli nakon gubitka funkcije, Vlada Srbije je ubrzo donijela odluku kojom je taj objekt prenamijenjen u sjedište Nacionalnog vijeća za saradnju s Rusijom i Kinom – tijela na čijem je čelu upravo Nikolić. Na taj način pravno je izigran redovan sistem dodjele stanova i vila, pa on i dalje nesmetano boravi u rezidenciji.
2. Ana Brnabić i „Jovankina vila“
Ana Brnabić je tokom svog mandata premijerke, tačnije u novembru 2020. godine, useljena u vilu na Dedinju koja je u javnosti poznata kao „Jovankina vila“ (nekadašnji dom supruge Josipa Broza Tita, Jovanke Broz).
Riječ je o izuzetno luksuznom zdanju površine oko 750 kvadratnih metara koje je generalno uređeno državnim sredstvima. Pitanje njenog iseljenja vezuje se za dalji politički angažman i funkcije koje obavlja, s obzirom na to da Uredba o nepokretnostima za reprezentativne potrebe propisuje ko ima pravo na korištenje ovakvih objekata (najčešće predsjednik Republike, predsjednik Vlade i predsjednik Skupštine).
3. Aleksandar Vučić i Vila Bokeljka
Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić koristi vilu u Tolstojevoj ulici, poznatu kao Vila Bokeljka, koja se prostire na oko 1.700 kvadratnih metara. Ovaj objekt zvanično služi za potrebe reprezentacije, prijem visokih stranih delegacija, održavanje važnih državnih sastanaka, ali i kao povremeni ili stalni boravak.
Pitanje iseljenja predsjednika, prema zakonskim i ustavnim okvirima, vezano je isključivo za kraj njegovog predsjedničkog mandata ili eventualne promjene vlasti, pri čemu se ovakve vile u pravilu tretiraju kao zvanične rezidencije aktuelnog šefa države, a ne kao privatna imovina.
Zakonska pozadina i reakcije javnosti
U tekstu se naglašava da su zakoni i uredbe o korištenju državne imovine u Srbiji često mijenjani “od slučaja do slučaja” kako bi se političkim liderima omogućilo da zadrže privilegije i nakon što odu s vlasti ili promene funkcije. Dok opozicija i dio javnosti ovakve poteze ocjenjuju kao zloupotrebu državnih resursa i privilegije na teret građana, vlasti najčešće pravdaju boravak u rezidencijama bezbjednosnim razlozima, potrebama protokola i državnim obavezama.
Krajnji rok za iseljenje spomenutih dužnosnika iz ovih vila u praksi ne zavisi od fiksnog kalendara, već isključivo od trenutka potpunog gubitka političkih funkcija, promjene vlasti ili političke volje da se strogo primijene zakonski propisi koji zabranjuju bivšim funkcionerima trajno korištenje državnog luksuznog smještaja.
